PATRON FESTIWALU

Inż. Eugeniusz Kwiatkowski, ur. 30 grudnia 1888 r., w Krakowie, zm. 22 sierpnia 1974 r. w Krakowie. Jest postacią w historii Polski XX w. ze wszech miar wyjątkowa. Mąż stanu, inżynier chemik – był absolwentem Politechniki Lwowskiej, historyk gospodarczy, ekonomista, minister przemysłu i handlu oraz wicepremier i minister skarbu polskiego rządu w latach 30. XX w. Był twórcą m. in. portu w Gdyni – polskiego „okna na świat” w czasie istnienia Drugiej Rzeczypospolitej, Zakładów Azotowych w Tarnowie, Centralnego Okręgu Przemysłowego w latach 1935 – 1939. Zwolennik merytokracji – sprawowania władzy, kierowania sprawami państwa przez kompetentnych, przygotowanych do tego ludzi. Jako inżynier chemik m.in. podjął w 1921 r. pracę na stanowisku dyrektora technicznego w Państwowej Fabryce Związków Azotowych w Chorzowie, której dyrektorem naczelnym był wówczas przyszły Prezydent RP – prof. Ignacy Mościcki. Umiał szanować ludzi niezależnie od ich zapatrywań politycznych. Z tego powodu w 1930 r. został usunięty z rządu na żądanie Józefa Piłsudskiego – pierwszej osoby w państwie, za bardzo normalne i pozytywne relacje z opozycją walczącą z sanacyjnym obozem rządowym.

 

Podczas przymusowej absencji w rządzie, co było ogromną stratą dla Polski, z uwagi na to, że jego brak utrudniał radzenie sobie ze skutkami trwającego wówczas wielkiego kryzysu gospodarczego, napisał książkę Dysproporcje, w której podjął próbę odpowiedzi na pytanie o naturę zróżnicowania poziomu rozwoju cywilizacyjnego i gospodarczego różnych regionów Drugiej Rzeczypospolitej, oraz wskazania dróg wyjścia z zapóźnień – wszędzie tam gdzie było to konieczne. Z takim przemyślanym programem działań powrócił w 1935 r. do rządu (po śmierci Józefa Piłsudskiego) – jako wicepremier i minister skarbu. Jak sam powiedział na ten temat w archiwalnym wystąpieniu radiowym – „Trzeba było nakładu wielkich wysiłków finansowych i rozumowych, by przekreślić fakt istnienia trzech dzielnic zaborczych. Prawie każdy obywatel zdawał sobie sprawę, że w tych warunkach Polska egzystować nie może. Polityka rozbudowy Gdyni przy współudziale i pomocy całego społeczeństwa stworzyła pewien przełom w tej sytuacji”.

 

Po wybuchu drugiej wojny światowej Eugeniusz Kwiatkowski został internowany w Rumunii. Złożył akces wejścia do rządu utworzonego przez gen. Władysława Sikorskiego w Paryżu, co zostało odrzucone. Po wojnie, na prośbę ówczesnych władz, został delegatem rządu ds. Wybrzeża i w tym charakterze działał na rzecz odbudowy i rozbudowy Gdyni. W 1948 r. został z tej i z innych funkcji odsunięty. Zajął się pracą naukową z zakresu chemii, ekonomii i historii. Spotykały go liczne szykany ze strony władz Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Latem 1974 r. na miejsce wiecznego spoczynku odprowadził go ówczesny Arcybiskup Krakowski – Karol Wojtyła.

 

Inżynier Eugeniusz Kwiatkowski całe swoje życie chciał zmieniać Polskę – o czym można przeczytać w artykule promującym audycję Polskiego Radia z 2003 r., z cyklu „Postacie XX wieku” autorstwa Sławomira Szofa, w której możemy też usłyszeć samego Eugeniusza Kwiatkowskiego:

https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/914771,Eugeniusz-Kwiatkowski-przez-cale-zycie-chcial-zmieniac-Polske, dostęp: 20 lutego 2019.

 

(opracował dr Tadeusz Filar)